Jan Groenendaal
De principes van de grondtoon in de muziek
De grondtoon (tonica) in de muziek is het meest opvallende natuurverschijnsel dat zich door vrijwel iedereen laat herkennen.
Het is de laagste toon waarop een harmonie is gebaseerd. Je zou kunnen zeggen “het fundament”. Ook veelvuldig als baspartij naar voren komend.
Je zou dit kunnen vergelijken met een grondprincipe van een organisatie. Zo zou het grondprincipe van een organisatie kunnen zijn: het leveren van kwaliteit, het leveren van betrouwbaarheid of continuïteit.
De grondtoon of het grondprincipe creëert rust en afronding. Muziek wil altijd terug keren naar de grondtoon. Dit is waarom de slotwendingen (cadensen) zo vertrouwd voelen en bevredigend klinken.
Mooi is dat de grondtoon door zowel geschoolde oren als niet geschoolde oren herkenbaar zijn. Je speelt een serie tonen in de ladder D en vrijwel iedereen is zich bewust van de grondtoon D.
Onze hersenen weten vrijwel direct de grondtoon te herkennen en te benoemen (zingen of neuriën).
In een organisatie geeft het rust als je weet dat kwaliteit, betrouwbaarheid of continuïteit het hoofddoel is. Het komt daarom ook steeds meer voor dat organisaties de gekozen basis principes op papier zetten en dit ook vertalen naar het beleid in de organisatie (vaak met flitsende modellen of schema’s).
Samengevat
De grondtoon/het grondprincipe is respectievelijk het muzikale zwaartepunt binnen een compositie of de basishouding van een organisatie:
Muzikaal: definiëren toonsoort
Organisatie: definiëren eindproduct
Muzikaal: rust en stabiliteit schenkt
Organisaties: ,, ,,
Muzikaal: harmonische functie
Organisatie: eenheid binnen de organisatie
Muzikaal: de bestemming van melodische en harmonische beweging
Organisatie: eindproduct kan garanderen
Veel herkenning
In vrijwel alle muziek die wij horen is de grondtoon te herkennen. Voor organisaties is dit echter wel wat anders. Niet alle grondprincipes zijn altijd te herkennen binnen een organisatie.
Dit maakt het werken binnen zo’n organisatie vaak wat ingewikkelder. Er ontstaat intern sneller onduidelijkheid en het wordt moeilijker in de communicatie.
Ook is het voor de buitenwereld (externe klanten) ingewikkelder om te begrijpen waar de betreffende organisatie nu exact voor staat.
Gelukkig zijn er vele organisaties die wel weten wat zij willen en wat het eindproduct is.
Herken jij de grondtoon al of het grondprincipe van jouw organisatie? En een nog leukere vraag: Welke grondtoon past bij jou?
Jan Groenendaal
