Jan Groenendaal
De kwintencirkel als model voor organisaties
De kwintencirkel is een hulpmiddel om muziek te transponeren. Met het transponeren verplaats je een muziekstuk naar een andere toonhoogte, waarbij alle noten evenveel omhoog of omlaag worden verschoven. Dit terwijl de onderlinge afstanden (intervallen) tussen de noten exact gelijk blijft.
Doel van deze transpositie is om de muzieksmaak te verhogen, de muziek te laten passen bij een specifieke stem (zanger) of en ander instrument of om muziek bespeelbaarder te maken zonder de melodie of harmonie te veranderen.
Een voorbeeld vanuit de muziek
Je wil van C groot (zie boven in het model) naar E groot. Dit is uitsluitend mogelijk om de toonsoortroute van C, G, D, A naar E af te leggen. Als je dit niet doet zegt je gehoor dat het niet mooi klinkt in de overgangen. Als je deze route wel aanhoudt zal je gehoor het volledig accepteren.
In organisaties wordt de kwintencirkel daarom steeds vaker als metafoor gebruikt om cyclische ontwikkelingen te realiseren of ritme en tempo van veranderingen op de juiste wijze te doseren.
Gebruik kwintencirkel metafoor
Binnen organisaties is het gebruik van deze metafoor dan ook op verschillende onderdelen toe te passen en te realiseren.
Onderwerpen waar je dan aan kunt denken zijn;
- Strategie
- Cultuur
- Structuur
- Processen
- Mensen & talent (ontwikkelsnelheid)
- Klanten
- Innovatie
- Omgeving / stakeholders
Meestal worden deze onderwerpen gekoppeld aan de kwintencirkel bij veranderingen. Je kunt dan denken aan een huidige situatie die moet transponeren naar een gewenste situatie,
van een competentie naar een verwante competentie of van een mindset naar een meer volwassen mindset.
Jonge/kleine organisaties en de kwintencirkel
Veelvuldig zie ik jonge/kleine organisaties de kwintencirkel niet volgen. Naast dat het in de muziek niet mooi klinkt zie je dat deze organisaties, met de beste intenties, daarmee ook afslagen missen en de veranderingen niet doorvoeren zoals harmonisch gewenst. Medewerkers zullen daar moeite mee hebben waardoor de veranderingen minder vlot verlopen en de intrinsieke motivatie deels gemist gaat worden.
De jonge/kleine organisaties lopen daar (deels) schade door en processen worden daarmee juist vertraagd.
Hoewel je soms denkt dat het volgen van de metaforische kwintencirkel “te lang” gaat duren blijkt dat de investering die je daarmee doet op langere termijn rendement heeft en onder aan de streep effectiever, sneller en humaner is.
Heb jij de kwintencirkel aan de muur hangen bij de huidige of komende veranderingen van jouw organisatie? Ik weet zeker dat het z’n rendement oplevert.
Jan Groenendaal
