Jan Groenendaal
Staccato in de muziek wordt aangegeven met een punt boven de te spelen noot. Op die noot krijgt de muzikant het signaal dat noten kort, los van elkaar en duidelijk afgebakend gespeeld moeten worden. Dit in tegenstelling tot legato noten die juist vloeiend en aan elkaar verbonden gespeeld moeten worden.
Organisaties in verandering met een staccato aanpak
Een organisatie (groot of klein) in verandering zal er vaak voor kiezen om het veranderingsproces in kleinere en doelgerichte stappen uit te zetten. Zoals staccato-noten geen lange verbindingen hebben zo bestaat een veranderingstraject vaak uit kleine, vaak afgebakende acties. Deze zijn te herkennen aan Pilots, sprints en experimenten.
Dit in plaats van lange en doorlopende veranderingen.
Met kleine stapjes realiseer je resultaat en behaal je uiteindelijk succesvol het beoogde doel. Grote stappen bevatten barrières en hindernissen.
Elke staccato-noot heeft een eigen nadruk. Vaak geeft het ook extra aandacht omdat het binnen een muziekstuk opvalt, de noot een andere kleur heeft en het ritme daardoor van invloed is.
In veranderende organisaties betekent dat een heldere focus per (kleinere) stap, de volgorde van belangrijkheid en het geven van expliciete aandacht.
Het ritme en tempo van de veranderingen
Staccato noten in de muziek geven energie en tempo die vergelijkbaar kunnen zijn met organisaties in verandering. Vergelijkbare onderdelen hierin zijn de ritmische cadans van acties, de evaluatie en het bijsturen.
Tussen elke staccato noot zit ruimte/stilte. In veranderende organisaties wordt deze stilte gebruikt als reflectieruimte en momenten om te leren, feedback op te halen en de richting aan te passen.
Een organisatie die veranderd doet dat veelvuldig in bewuste, korte en krachtige stappen met duidelijke pauzes om te leren en bij te sturen. Dit in tegenstelling tot een lange en vloeiende transformatie.
Het orkest en de verwachting van de luisteraar
Het orkest zit in de concertzaal, de luisteraar verwacht een vloeiende melodie met lange lijnen. De dirigent tikt af en de muzikanten zetten de eerste toon aan.
Maar in plaats van een vloeiende melodie spelen de muzikanten staccato (scherpe noten. Tussen elke noot zit een fractie van stilte. De luisteraar is verrast.
Zo wordt een organisatie in verandering ook ervaren door haar klanten en de omgeving, Elke noot is een beslissing, een experiment, een nieuwe werkwijze. Ze zijn bewust kort, duidelijk en krachtig gespeeld.
Een pilot hier, een team dat iets nieuws probeert daar. Niet alles loopt naadloos in elkaar over. En dat is juist de bedoeling. Want in de kleine stiltes ertussen gebeurt iets belangrijks. Mensen luisteren kijken om zich heen en stemmen opnieuw af. Maar belangrijk is dat mensen zich gaandeweg aanpassen aan de nieuwe richting/koers die wordt ingezet.
Veranderen kost tijd en meegaan met deze verandering kost inzet en energie.
Langzaam ontstaat er uit die losse noten een nieuw ritme. Geen lange, veilige melodie meer maar een levendig spel van acties en pauze.
De kracht van de verandering
En daar zit nu de kracht van de verandering. Niet in een doorlopende lijn van muzieknoten (lees veranderingen) maar in het durven spelen van duidelijke, korte noten en het benutten van de stilte tussen de noten
Herken jij je in de staccato noten en heeft jouw organisatie de nieuwe koers al in gezet?
Jan Groenendaal
