Jan Groenendaal
De doorwerking in een sonate lijkt sterk op hoe organisaties omgaan met verandering, spanning en complexiteit.
De doorwerking is in een sonate het meest dynamische en “organisatorische” deel. Mooi is dat je in deze fase van de muziek mooie vergelijkingen kunt trekken met organisatievraagstukken.
In de doorwerking is er ruimte om muzikale thema’s uit elkaar te halen, te vervormen en opnieuw te rangschikken. Thema’s worden opgebroken in kleine motieven. Thema’s worden herhaald, gecombineerd en vervormd.
In Organisaties gebeurt hetzelfde met de ideeën en strategieën. Een visie in de organisatie wordt vertaald naar de (juiste) teams, afdelingen leggen verschillende accenten, belangen botsen en prioriteiten verschuiven.
Vervanging van het thema
Wat eerst een helder “thema” leek, wordt complex zodra meerdere mensen ermee werken. Tijdens de doorwerking moduleert muziek vaak naar andere toonsoorten. Organisaties doen precies het zelfde. In de fase van doorwerking zoeken organisaties naar nieuwe markten, worden reorganisaties ingezet en wordt er volop gedigitaliseerd.
Het oorspronkelijke idee van de organisatie blijft maar moet gaan functioneren in een andere (aangepaste) omgeving. Medewerkers zullen zich daarvan bewust zijn en is het communiceren in deze fase van groot belang.
Doorwerking als onstabiele factor
De doorwerking is een onzekere omgeving en wordt vaak als instabiel genoemd. Je kunt hier de harmonische spanningen ervaren, onverwachte overgangen signaleren en conflicten tussen thema’s ervaren.
In organisaties loopt men in deze fase weerstand op, tijdelijke chaos en zoekend naar leiderschapspatronen. In deze fase worden Management Development trajecten toegepast. Vaak in een vorm die de organisatie passend acht maar ook een managementverandering die de juiste ontwikkeling creëert.
Herhaling van motieven in een steeds andere vorm
Componisten van Sonates herhalen kleine motieven in steeds andere vormen binnen de doorwerking. Organisaties doen dit in de “doorwerkingstijd” ook veelvuldig door agile werken te introduceren, te experimenteren en een variatie aan prototypes te bouwen.
Een organisatie groeit niet door een groot plan, maar door voortdurende variaties op “kleine bouwstenen”.
De doorwerking als routekaart
De doorwerking in een sonate is vergelijkbaar met de fase waarin een organisatie haar eigen uitgangspunten onder druk zet, uiteenrafelt en opnieuw samenstelt om tot een volwassen vorm te komen.
Maar wel onder controle van een juiste doelsteling. Uiteindelijk zal een organisatie uit willen komen op een startpunt van de reprise. Het slot van een sonate.
Herken jij de doorwerking in jou organisatie?
Jan Groenendaal
Jan Groenendaal
