Jan Groenendaal
Het verrassende element van de expositie in de muziek
In een fuga is de expositie het gedeelte waarin alle afzonderlijke stemmen (partijen) hetzelfde hoofdthema introduceren. Het doel van deze opbouw is om een aantal dingen duidelijk te maken.
Wat vooral naar voren komt zijn de volgende sterke aanwijzingen:
– wat is het centrale idee achter dit thema (snelle opeenvolging van noten of juist zeer low tempo);
– welke rollen hebben de verschillende stemmen (is het een lyrische lijn of vormt het juist een snelle dans);
– hoe verhouden de stemmen, op de verschillende hoogten, zich tot elkaar.
De vergelijking met een organisatie / beleidsproces
De expositie kan hier gezien worden als het beleid van de organisatie. Het is uiteen gezet wat er in dit beleid wordt verwacht en alle medewerkers weten wat de rollen zijn in de diverse taken.
Als eerste muzikale stem kun je het vergelijk maken met de initiatiefnemer, bestuur of beleidsmaker. Zij presenteren het plan. Hierna nemen de andere muzikale stemmen het direct over vanuit de teams en afdelingen. Het wordt eigenlijk ogenblikkelijk vertaald naar de context per afdeling. De inrichting van deze teams en afdelingen zullen daar op worden ingericht.
De expositie als geheel kan gezien worden als de fase waarin iedereen kennismaakt met en zich positioneert ten opzichte van het beleid.
Organisaties met een sterke expositie
Een organisatie met een sterke “expositie” zorgt ervoor dat alle betrokkenen hetzelfde centrale doel begrijpen voordat de uitvoering begint. Vergelijkbaar met de fuga ontstaat daarna ruimte voor variatie, ontwikkeling en soms (gezonde) spanning tussen de verschillende stemmen. Het oorspronkelijke thema van de fuga blijft echter herkenbaar.
Vanuit bestuurskundig perspectief kun je zeggen dat de expositie overeenkomt met de agenderings- en beleidsvormingsfase. Het moment waarop het kernidee (muzikale thema’s) wordt geïntroduceerd, gecommuniceerd en door verschillende betrokkenen wordt overgenomen ontstaat er een gemeenschappelijk referentiekader.
Vanuit de fuga is het fascinerend hoe de verschillende partijen (stemmen) op elkaar aansluiten. Maar ook de weg vinden door het muzikale gedruis heen.
In organisaties is dat vergelijkbaar maar heeft de organisatie wel te dealen met mensen die een eigen mening bezitten, ervaring op zak hebben en verschillende ideeën hebben.
Het blijft in organisaties daarom “mensenwerk”.
Weet jij snel je rol te pakken in een expositie? En ben je dan ten dienste en aanvullend op de overige rollen?
Jan Groenendaal
